İsveç’te kızamık (mässling) vakalarında artış yaşanıyor. Halk Sağlığı Kurumu Folkhälsomyndigheten’in 25 Ağustos 2026 tarihli son güncellemesine göre, temmuz sonu ile ağustos başında Västernorrland bölgesinde düzenlenen Urkult festivaliyle bağlantılı 31 kızamık vakası bildirildi. Vakalar dokuz İsveç bölgesine yayıldı ve bir bağlantılı vaka Finlandiya’da bildirildi. Vakaların çoğunu okul çağındaki çocuklar ve genç yetişkinler oluştururken, hastaların büyük bölümünün aşısız olduğu belirtildi.
İsveç’te kızamık salgınları nadir görülüyor. Ancak hastalığın son derece bulaşıcı olması nedeniyle yetkililer temas takibi yürütüyor ve belirtilere karşı dikkatli olunması çağrısı yapıyor.
Kızamık nedir, nasıl bulaşır?
Kızamık, virüsün neden olduğu ve dünyanın en bulaşıcı hastalıklarından biri olan bir enfeksiyondur. Virüs, enfekte kişinin nefes alması, öksürmesi veya hapşırması sırasında havaya yayılan parçacıklarla bulaşabilir.
Enfekte bir kişi, döküntülerin ortaya çıkmasından yaklaşık 4 gün önce başlayarak döküntülerin çıkmasından 4 gün sonrasına kadar başkalarına hastalık bulaştırabilir. Virüs, kişinin bulunduğu ortamdan ayrılmasından sonra da havada yaklaşık iki saate kadar kalabilir. Kuluçka süresi ise 7 ila 21 gün arasında değişebilir.
En sık görülen belirtiler yüksek ateş, kuru öksürük ve kızarık, ışığa hassas gözlerdir. Birkaç gün sonra başlayan kırmızı döküntüler genellikle yüzde görülür ve daha sonra vücudun diğer bölgelerine yayılır.
Kızamık tehlikeli mi?
Kızamık bazı kişilerde ağır seyredebilir. Kulak enfeksiyonu, zatürre ve nadiren beyin iltihabı gibi komplikasyonlara yol açabilir. Ağır vakalarda hastaneye yatış gerekebilir ve hastalık hayatı tehdit edebilir.
Bu nedenle kızamık yalnızca çocukluk döneminde geçirilen sıradan bir hastalık olarak görülmemeli.
İsveç’te kaç vaka var?
Folkhälsomyndigheten, ağustos ortasından itibaren İsveç’te birden fazla kızamık vakası bildirdi. İlk vakaların bir bölümünün 30 Temmuz-2 Ağustos tarihleri arasında Västernorrland bölgesindeki Urkult festivaliyle bağlantılı olduğu belirlendi. 25 Ağustos itibarıyla bağlantılı vaka sayısı 31’e çıktı.
Vakalar şu dokuz bölgede bildirildi:
- Gotland: 2
- Jämtland Härjedalen: 6
- Skåne: 1
- Stockholm: 9
- Sörmland: 3
- Värmland: 2
- Västerbotten: 6
- Västernorrland: 1
- Västra Götaland: 1
Ayrıca Finlandiya’da da bir bağlantılı vaka bildirildi.
Folkhälsomyndigheten, İsveç’te kızamık salgınlarının genel olarak nadir olduğunu ve çocukluk aşı programında kızamık aşısının yer aldığını belirtiyor. Aşılanma oranı yaklaşık yüzde 95 seviyesinde.
Kızamık aşısı kimlere yapılıyor?
İsveç’te kızamık aşısı, kızamık-kabakulak-kızamıkçık (MPR) aşısının bir parçası olarak ulusal çocukluk aşılama programında uygulanıyor. Çocuklara ilk doz genellikle 18 aylıkken, ikinci doz ise ilkokulun 1. veya 2. sınıfında veriliyor.
İki doz kızamık aşısı hastalığa karşı çok güçlü koruma sağlıyor. Folkhälsomyndigheten’e göre iki doz aşı olanların yaklaşık yüzde 97-99’u korunuyor.
İsveç dışında doğmuş veya büyümüş kişiler açısından ise aşı geçmişinin kontrol edilmesi özellikle önem taşıyor. Çünkü ülkelerin aşılama programları birbirinden farklı olabiliyor. Aşı durumundan emin olmayan yetişkinler sağlık merkezlerinden danışmanlık alabiliyor.
Kızamık belirtisi varsa ne yapılmalı?
Kızamıktan şüphelenen kişilerin doğrudan sağlık merkezine gitmemesi gerekiyor. Önce telefonla sağlık hizmetine ulaşılması öneriliyor. İsveç’te 1177 sağlık danışma hattından belirtiler hakkında bilgi alınabilir. Bunun nedeni, kızamığın bekleme salonları ve sağlık kuruluşlarında diğer kişilere kolayca bulaşabilmesi.
Aşı durumundan emin olmayan kişilerin de bir vårdcentral ile görüşerek korunma durumlarını kontrol ettirmeleri öneriliyor.
Kızamık vakalarının farklı bölgelere yayılması, özellikle çocuklu aileler ve İsveç dışında doğmuş kişiler için aşı kayıtlarının kontrol edilmesini önemli hale getiriyor. Türkiye’den İsveç’e yeni gelen veya çocuklarının eski aşı kayıtlarından emin olmayan aileler, BVC, vårdcentral veya ilgili sağlık hizmetlerinden aşı geçmişlerini kontrol ettirebilir.
Västra Götaland’da temel kızamık aşısı olmayan bazı gruplar için ücretsiz aşılama imkânı da bulunuyor. Bölgesel 1177 bilgisine göre İsveç’te kayıtlı kişiler, sığınmacılar ve bazı yeni gelen gruplar temel korumaları yoksa ücretsiz aşılanabiliyor.
Kaynak: Folkhälsomyndigheten 1, Folkhälsomyndigheten 2, 1177 ve 1177
