İsveç’te Yüzlerce Çocuklu Ailenin Unuttuğu “Gizli” Para! Föräldrapenningtillägg (FTP Nedir?

İsveç'in Göteborg şehrinde, modern bir parkta genç Türk kökenli baba bebek arabası iterek yürürken, anne yanlarında gülümseyerek yürüyor. Arka planda hafifçe Volvo araç ve liman silueti görünüyor. Resimde İsveç'te Yüzlerce Çocuklu Ailenin Unuttuğu "Gizli" Para! Föräldrapenningtillägg (FTP) Nedir? yazıyor.

İsveç’te özel sektörde çalışan ve toplu iş sözleşmesine (kollektivavtal) sahip olan ebeveynler, İsveç Sosyal Sigortalar Kurumu’ndan (Försäkringskassan) aldıkları ebeveynlik parasına ek olarak, Afa Sigorta’dan (Afa Försäkring) da ödeme alma hakkına sahip olabilir. Pek çok çalışanın gözden kaçırabildiği bu hak, “Föräldrapenningtillägg” (FPT) olarak adlandırılıyor ve gelir kaybını telafi etmeyi amaçlıyor.

Föräldrapenningtillägg Nedir?

Föräldrapenningtillägg, iş yerinizdeki toplu iş sözleşmesi (kollektivavtal) aracılığıyla sahip olduğunuz bir sigortadır. Bu sigorta, Försäkringskassan’dan ebeveynlik parası aldığınız günlerin bir kısmı için size ekstra nakit desteği sağlar. Temel amaç, ebeveyn izni sırasında maaşınız ile devletin ödediği ebeveynlik parası arasındaki farkı azaltmaktır.

Kimler Yararlanabilir?

Bu ek ödemeden yararlanabilmek için aşağıdaki şartları taşımanız gerekmektedir:

  • Özel sektörde bir işçi (arbetare) olarak çalışıyor olmanız (“tjänstemän”, beyaz yaka genellikle yaralanamıyor),
  • İş yerinizin toplu iş sözleşmesi (kollektivavtal) kapsamında Afa Sigorta’ya sahip olması,
  • Försäkringskassan’dan ebeveynlik parası alıyor olmanız.

Ne Kadar Ödeme Alabilirsiniz?

Ödeme miktarı, Försäkringskassan’ın ebeveynlik paranızı hesaplarken temel aldığı maaşınıza göre belirlenir:

  • Maaşınızın %10’u: Genellikle, ebeveynlik parasına (föräldrapenning) esas olan maaşınızın %10’u kadar ek bir ödeme alırsınız.
  • Yüksek Maaşlılar İçin Ekstra Destek: Eğer maaşınız “fiyat baz tutarının” (prisbasbelopp) 10 katından fazlaysa, bu limiti aşan maaş kısmının %90’ı oranında ek ödeme alabilirsiniz.
Örnek aylık MaaşVergiden önce alabileceğiniz günlük miktar
18 000 kr59 kr/gün
20 000 kr65 kr/gün
22 000 kr72 kr/gün
25 000 kr82 kr/gün
27 000 kr88 kr/gün
30 000 kr98 kr/gün
35 000 kr115 kr/gün

Ödeme Süresi Ne Kadardır?

Alacağınız ek ödemenin süresi, çocuğun doğumundan veya evlat edinilmesinden önce ne kadar süreyle çalıştığınıza bağlı olarak değişir:

  • 12 ay çalışmış olanlar: Doğumdan veya evlat edinmeden önce en az 12 ay çalıştıysanız, en fazla 60 gün için ek ödeme alabilirsiniz.
  • 24 ay çalışmış olanlar: Doğumdan veya evlat edinmeden önce en az 24 ay çalıştıysanız, en fazla 180 gün için ek ödeme alabilirsiniz.

Bu sürelerin hesaplanmasında, son 4 yıl içinde sigorta kapsamındaki başka işverenlerde geçen çalışma süreleri de dikkate alınabilir.

Önemli Bir Detay: Emeklilik Primi (Premiebefrielseförsäkring)

Föräldrapenningtillägg başvurusu yapmanın bir diğer kritik avantajı da emeklilik primleridir. Başvuru yaptığınızda, otomatik olarak “Prim Muafiyet Sigortası” (Premiebefrielseförsäkring) için de değerlendirilirsiniz.

Normal şartlarda ebeveyn iznindeyken işvereniniz hizmet emekliliği (tjänstepension) primi ödemez. Ancak bu sigorta sayesinde, Afa Sigorta işvereninizin yerine geçerek emeklilik primlerinizi ödemeye devam eder. Nakit ek ödeme hakkınız olmasa bile, sadece emeklilik primi ödemelerinden yararlanma hakkınız olabilir.

Başvuru Süreci ve Bilinmesi Gerekenler

  • Tek Bir Dönem: Kural olarak, ebeveyn izninin tek bir dönemi için ödeme alabilirsiniz. Bu nedenle, Försäkringskassan’dan en çok gün aldığınız dönemi seçmeniz önerilir.
  • Zaman Sınırı: Ek ödeme, çocuk 18 aylık olana kadar (veya evlat edinildikten sonraki 18 ay içinde) kullanılan günler için geçerlidir.
  • Geriye Dönük Başvuru: Başvuruyu unuttuysanız endişelenmeyin; çocuğun doğumundan veya evlat edinilmesinden itibaren 5,5 yıl içinde geriye dönük başvuru yapabilirsiniz.
  • Başvuru Yeri: Başvurular doğrudan Afa Sigorta’nın web sitesi üzerinden yapılmalıdır.

İsveç’te eğitim görmüş biri olarak, edindiğim bilgi ve deneyimlerle İsveç’teki gelişmeleri ve yaşamla ilgili rehberleri paylaşıyorum.