İsveç hükümeti, suç nedeniyle sınır dışı uygulamalarını önemli ölçüde sıkılaştıran yeni bir yasal çerçeve üzerinde uzlaştığını duyurdu. Yeni düzenlemelerle birlikte, suç işleyen yabancıların daha geniş bir bölümünün İsveç’ten sınır dışı edilmesinin önü açılıyor.
Hükümet, uzun süredir tartışılan “suç nedeniyle sınır dışı” sisteminin yeniden şekillendirilmesini, güvenlik ve kamu düzeni açısından öncelikli bir konu olarak ele alıyor. Açıklanan pakette, hem mahkemelerin hem de savcıların sınır dışı talep etme ve karara bağlama süreçlerinin sertleştirilmesi öngörülüyor.
Tüm hapis cezası gerektiren suçlarda sınır dışı yolu açılıyor
Mevcut uygulamada, sınır dışı kararı verilebilmesi için ya belli bir ceza eşiğinin aşılması ya da suçun belirli bir ağırlıkta olması gerekiyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte, para cezasını aşan ve hapis cezası gerektiren çok daha geniş bir suç yelpazesinde sınır dışı kararı verilebilmesi hedefleniyor.
Bu, pratikte hırsızlık, saldırı, uyuşturucu suçları ve benzeri birçok suç türünde, kişi İsveç vatandaşı değilse, mahkemenin sınır dışı konusunu çok daha sık masaya getireceği anlamına geliyor.
Savcılara “zorunlu sınır dışı talebi” yükümlülüğü
Hazırlanan paketteki önemli noktalardan biri de savcılara getirilen yeni yükümlülük. Buna göre, suç “sınır dışı edilebilir” nitelikteyse savcıların artık kural olarak sınır dışı talebinde bulunmak zorunda olması öngörülüyor.
Bugüne kadar savcılar, her dosyada sınır dışı talebiyle gitmek zorunda değildi ve uygulama mahkeme pratiğine, dosyanın özelliklerine ve savcının değerlendirmesine göre değişebiliyordu. Yeni sistem, bu takdir alanını daraltarak, sınır dışı talebini neredeyse otomatik hale getirmeyi amaçlıyor.
İsveç’e olan bağlara daha az, kamu güvenliğine daha çok ağırlık
Düzenlemenin bir diğer kritik unsuru, kişinin İsveç’e olan ailevi ve sosyal bağlarına verilen önemin azaltılması. Daha önce, uzun süredir İsveç’te yaşayan, burada ailesi bulunan veya çocukluğundan beri ülkede olan yabancıların sınır dışı edilmesi, bu bağlar nedeniyle çoğu zaman engellenebiliyordu.
Yeni çerçevede, bu tür kişisel ve ailevi bağlara sadece İsveç’in uluslararası yükümlülüklerinin zorunlu kıldığı ölçüde itibar edilmesi, bunun ötesinde ise kamu güvenliği ve suçun ağırlığının ön plana alınması planlanıyor.
Bu, çocuk yaşta İsveç’e gelmiş veya burada büyümüş yabancıların da, ağır veya tekrarlanan suçlar söz konusu olduğunda, daha yüksek oranda sınır dışıyla karşı karşıya kalabileceği anlamına geliyor.
Geri dönüş yasağı daha uzun, bazı durumlarda süresiz
Paket, sınır dışı edilen kişilere uygulanacak geri dönüş yasaklarında da sertleşme getiriyor. Birçok vakada geri dönüş yasağı süresinin uzatılması, bazı ağır suçlarda ise yasağın tamamen süresiz hale getirilmesi öngörülüyor.
Bu sayede benzer suçların tekrarlanmasının önüne geçilmesi ve İsveç’e dönmek isteyen suçlulara karşı daha caydırıcı bir mekanizma oluşturulması hedefleniyor.
2022’deki değişiklikler daha da sertleştiriliyor
İsveç, 1 Ağustos 2022’de yürürlüğe giren değişikliklerle zaten suç nedeniyle sınır dışı kurallarını belirli ölçüde sertleştirmişti. O tarihte yapılan düzenlemeler, hem daha düşük ceza seviyelerinde sınır dışı imkânı tanımış hem de kişinin İsveç’e olan bağlarının daha az korunmasını sağlamıştı.
Yeni paket, 2022 değişikliklerini bir adım daha ileri götürüyor ve mahkemelere, “suç işleyen yabancıların ülkede kalmaması” yönünde çok daha net bir sinyal veriyor.
Uygulamaya giriş tarihi
Hükümetin sunduğu kapsamlı düzenleme, normal yasama sürecinin ardından parlamentoda (Riksdagen) görüşülerek oylanacak. Hazırlanan raporlarda, ilgili yasa değişikliklerinin 1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe girmesinin hedeflendiği ifade ediliyor.
Yasanın kabul edilmesi halinde İsveç’te suç işleyip hüküm giyen yabancılar, bugüne kıyasla çok daha yüksek oranda sınır dışı riskiyle karşı karşıya kalacak.
Kaynak: Regeringen
