İsveç Dil Konseyi (Språkrådet) ve Dil Dergisi (Språktidningen), 2025 yılının resmi yeni kelimeler listesini yayımladı. Svenska Dagbladet‘in aktardığı habere göre, bu yılki listede teknolojik gelişmelerden güvenlik politikalarına, sosyal medya trendlerinden günlük yaşama kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan 27 yeni kelime bulunuyor.
Bu yılki listede özellikle yapay zeka, kriz hazırlığı (beredskap) ve Z kuşağının sosyal medya dili öne çıkıyor. Ayrıca Donald Trump’ın politikalarının ve küresel güvenlik durumunun İsveç diline yansımaları da dikkat çekiyor.
İşte İsveççe’ye giren 27 yeni kelime ve anlamları:
- AI-agent (Yapay zeka ajanı): Görevleri bağımsız olarak yerine getirebilen ve kararlar alabilen yapay zeka yazılımı.
- Balkongkraftverk (Balkon santrali): Balkona kurulabilen ve ev kullanımı için elektrik üreten küçük güneş enerjisi sistemi.
- Beredskapsodling (Hazırlık tarımı): Kriz veya savaş durumunda gıda tedariğini sağlamak amacıyla yapılan sebze yetiştiriciliği.
- Broligark: Zengin, gösterişçi ve genellikle teknoloji veya finans sektöründeki etkili erkekleri tanımlayan, “bro” ve “oligark” kelimelerinin birleşimi.
- DEI: Çeşitlilik, Eşitlik ve Kapsayıcılık (Diversity, Equity, Inclusion) kavramlarının kısaltması.
- Digital suveränitet (Dijital egemenlik): Bir devletin kendi dijital altyapısı ve verileri üzerinde tam kontrole sahip olması.
- Drönarmur (Drone duvarı): Sınır güvenliği için oluşturulan insansız hava aracı (drone) savunma hattı.
- Dunkelflaute: Almanca’dan gelen bu terim, güneş ve rüzgar enerjisi üretiminin durduğu “karanlık ve durgun” hava koşullarını ifade eder.
- Existentiell hållbarhet (Varoluşsal sürdürülebilirlik): İnsanın anlam arayışı ve psikolojik dayanıklılığını içeren sürdürülebilirlik boyutu.
- Handelsbazooka (Ticaret bazukası): Ekonomik ticarette kullanılan çok güçlü ve etkili yaptırım veya önlem.
- Hjärnröta (Beyin çürümesi): Aşırı sosyal medya tüketimi sonucu hissedilen zihinsel yorgunluk veya bilişsel gerileme (“Brain rot”).
- Hämndtull (İntikam gümrük vergisi): Bir ülkenin uyguladığı tarifelere karşılık olarak getirilen misilleme vergisi.
- Looksmaxing: Kişinin dış görünüşünü estetik operasyonlar veya bakımla maksimize etme çabası.
- Mammakorv (Anne sosisi): Genellikle annelerin giydiği, diz altına kadar inen, sosis görünümlü şişme mont.
- Matskatteväxling (Gıda vergi değişimi): Sağlıklı gıdaların vergisini düşürüp sağlıksız olanlarınkini artırmayı hedefleyen vergi reformu önerisi.
- Mittokrati (Ortakrasi): Gücün ne en tepede ne de tabanda olduğu, orta kademe yöneticilerin hakim olduğu yönetim biçimi.
- Pethtest (PEth testi): Kişinin son haftalardaki alkol tüketimini ölçen kan testi.
- Quadrobics: Dört ayak üzerinde (eller ve ayaklar) koşma ve zıplama sporu.
- Rage bait (Öfke yemi): Sosyal medyada etkileşim almak amacıyla bilerek öfke uyandıracak şekilde hazırlanan içerik.
- Robusthöjande (Dayanıklılık artırıcı): Toplumun veya sistemlerin krizlere karşı direncini artıran önlemler.
- Six seven: Gençler arasında kullanılan, belirli bir anlamı olmayan ancak popülerleşen bir sosyal medya ifadesi.
- Skibidi: “Skibidi Toilet” fenomeninden gelen, genellikle anlamsız, tuhaf veya olumlu bir durumu ifade eden argo kelime.
- Solsambruk (Güneş ortak kullanımı): Tarım arazilerinin hem tarım hem de güneş panelleri için aynı anda kullanılması.
- Trumpviskare (Trump fısıldayanı): Donald Trump’ı etkileyebilen veya onun politikalarını yorumlayabilen kişi.
- Vibbkodning (Vibe kodlama): Yazılım geliştirmede teknik detaylardan çok hissiyata veya “vibe”a odaklanma (veya AI ile kodlama yaparken hissi kullanma).
- Vänskapsbänk (Dostluk bankı): İnsanların oturup dertleşebileceği, psikolojik destek sağlama amacı taşıyan halka açık bank uygulaması.
- Wokehöger (Woke sağ): Geleneksel sağ görüşlü olup aynı zamanda kimlik politikaları veya sosyal adalet konularında duyarlı olan (veya bu şekilde etiketlenen) kesim.
