İsveç hükümeti, 2025 yılının ikinci yarısında ve 2026 yılı başında yürürlüğe girecek olan yasa ve yönetmeliklerin tam listesini içeren geniş kapsamlı bir paket açıkladı. Vergi indirimlerinden ceza yasalarına, eğitimden sağlık sistemine kadar hemen her alanı etkileyen bu değişikliklerin tüm detaylarını arti46.se okurları için derledik.
İşte madde madde İsveç’te değişen kurallar:
Ekonomi, Vergiler ve İş Hayatı
Vatandaşların cüzdanını doğrudan etkileyecek önemli vergi düzenlemeleri hayata geçiyor:
- Çalışanlara Vergi İndirimi: 66 yaşını doldurmamış kişiler için iş vergisi indirimi (jobbskatteavdrag) toplamda 17,36 milyar kron artırılıyor. Bu, ortalama maaş alan bir çalışan için 2026’da aylık yaklaşık 400 kronluk vergi indirimi anlamına geliyor.
- Emeklilere Vergi İndirimi: Emekliler için temel vergi indirimi (grundavdraget) artırılıyor. Ortalama bir emekli ayda yaklaşık 150 kron daha az vergi ödeyecek.
- Hastalık ve Aktivite Tazminatı: Bu tazminatları alanların vergisi düşürülerek, çalışanlarla aradaki vergi farkı kaldırılıyor; bu da aylık ortalama 150 kronluk bir kazanç sağlayacak.
- Elektrik Vergisi İndirimi: Elektrik üzerindeki enerji vergisi kWh başına 36,0 öre’ye düşürülüyor.
- Küçük İşletme Sahipleri (3:12 Kuralları): Şirket ortakları (fåmansföretag) için vergi kuralları basitleştiriliyor. Temettü alanı hesaplamaları kolaylaşırken, 60.000’den fazla işletme sahibinin vergi yükü azalacak.
- Bağışlarda Vergi İndirimi: Şirketlerin bilimsel araştırma veya sosyal yardım kuruluşlarına yapacağı en az 2.000 kronluk bağışlar için vergi indirimi getiriliyor.
- Yurt Dışında Yaşayanlar (SINK): Yurt dışında yaşayanların İsveç gelirleri üzerindeki özel gelir vergisi 2026’da %22,5’e, 2027’de ise %20’ye düşürülecek.
- Tarım Dizeli: Tarım dizeli üzerindeki vergi indirimi 2026 yılı boyunca uzatıldı.
- Siyasi Piyangolar: Siyasi partilerin düzenlediği piyangolar için vergi muafiyeti kaldırılıyor ve şeffaflık kuralları sıkılaştırılıyor.
Adalet, Ceza ve Güvenlik
Hükümet, suçla mücadele ve cezaların infazı konusunda sert tedbirler alıyor:
- Şartlı Tahliye Zorlaşıyor: Hapis cezalarının şartlı tahliye (villkorlig frigivning) süresi, cezanın üçte ikisinden dörtte üçüne çıkarılıyor.
- 15 Yaş Altı İçin Zorlayıcı Tedbirler: Ciddi suç işleyen 15 yaş altı çocuklar için gizli dinleme ve izleme gibi zorlayıcı tedbirlerin kullanılmasına izin verilecek. Ayrıca polisin çocukları sorgu için tutma süreleri uzatılıyor.
- Gizlilik Engeli Kalkıyor: Suçları ve yanlış ödemeleri önlemek amacıyla, yetkili makamlar arasında bilgi paylaşımını engelleyen gizlilik kuralları (sekretess) esnetiliyor.
- Elektronik Kelepçe Genişliyor: Elektronik kelepçe ile ceza infazı, 1 yıl 6 aya kadar olan hapis cezalarını kapsayacak şekilde genişletiliyor.
- Ticari Sırlar: Teknik ticari sırların kötüye kullanılması veya ifşa edilmesi suç kapsamına alınıyor.
- Bekaret Kontrolü Yasağı: Bekaret kontrolü, bekaret sertifikası düzenleme ve bekaret operasyonları (kızlık zarı dikimi vb.) suç sayılacak ve hapisle cezalandırılacak. Evliliğe zorlamayı bildirmeyenlere de ceza geliyor.
- Seçim Güvenliği: Seçimlerde dijital oy kartları kullanılabilecek ve yurt dışındaki seçmenlerin oy kullanması kolaylaştırılacak.
- Polis Veri Paylaşımı: Polis teşkilatı içinde veri paylaşımı kuralları, istihbarat faaliyetlerini kolaylaştıracak şekilde esnetiliyor.
Göç ve Entegrasyon Politikaları
- Geri Dönüş Yardımı Artıyor: Gönüllü olarak ülkesine dönmek isteyenlere verilen “Geri Dönüş Yardımı” (Återvandringsbidrag) miktarı ciddi oranda artırılıyor.
- Hukuki Yardım ve Tercümanlık: İltica davalarında görev alan tercümanlar ve kamu avukatları için yetkinlik şartları sıkılaştırılıyor; uygunsuz davrananlar kara listeye alınabilecek.
- Ukraynalılara Öğrenci Yardımı: Geçici koruma altındaki Ukraynalılar, belirli şartlarla İsveç öğrenci yardımı (CSN) alabilecek.
Sağlık, Diş Bakımı ve Sosyal Sigorta
Diş bakımı ve aile yardımlarında köklü değişiklikler var:
- Yaşlılara Ucuz Diş Bakımı: 67 yaş ve üzeri kişiler için yeni bir “özel diş bakım tazminatı” getiriliyor. Referans fiyatın üzerindeki maliyetlerin %90’ı devlet tarafından karşılanacak, hasta sadece %10 ödeyecek.
- Genel Diş Yardımları: Genel Diş Bakım Ödeneği (ATB) yaş sınırı 65’ten emeklilik yaşına (şu an 67) yükseltiliyor. Özel diş bakım ödeneği (STB) ise 600 krondan 1.000 krona çıkarılıyor.
- Diş Klinikleri Denetimi: Özel diş kliniklerinin faaliyet gösterebilmesi için IVO’dan (Sağlık ve Bakım Müfettişliği) izin alması zorunlu hale geliyor.
- VAB (Hasta Çocuk İzni) Genişliyor: Okul toplantıları veya çocuğun öz bakım ihtiyaçlarının okula tanıtılması gibi durumlarda da VAB alınabilecek. 12 yaş altı sınırı bazı durumlarda esnetiliyor. (Özel çocuklar için)
- Konut Yardımı (Bostadsbidrag): Çocuklu aileler için konut yardımında dikkate alınan tavan kira bedelleri artırılıyor. (Örneğin 2 çocuklu aile için sınır 7.900 krona çıkıyor) .
- Yurt Dışından Dönüşte SGI: Devlet görevlisi veya yardım çalışanı olarak yurt dışında bulunanların aile bireyleri, İsveç’e döndüklerinde SGI (hastalığa dayalı gelir) haklarını koruyacak.
- IVO’nun Yetkileri Artıyor: Sağlık ve bakım müfettişliği, kurallara uymayan bakım evlerini derhal kapatabilecek ve para cezası kesebilecek.
- Çocukları Bildirme Zorunluluğu: Okul personeli gibi meslek gruplarının, risk altındaki çocukları sosyal hizmetlere bildirme zorunluluğu genişletiliyor.
- İlaç Listesi Ertelendi: Ulusal ilaç listesine veri giriş zorunluluğunun bazı kısımları 2028’e ertelendi.
Eğitim
- SFI Süresi Sınırlandı: SFI (Göçmenler için İsveççe) eğitimine katılım hakkı, başlangıçtan itibaren 3 yıl ile sınırlandırılıyor.
- Dil Desteği İçin Halk Yüksekokulu: İsveççe desteğine ihtiyaç duyan iş arayanlar için halk yüksekokulu (folkhögskola) eğitim süresi 3 aydan 6 aya çıkarılıyor.
- Öğrenim Başlangıç Desteği Kalkıyor: “Studiestartsstödet” uygulaması, verimsiz olduğu gerekçesiyle 1 Ocak 2026’da kaldırılıyor.
Konut, Trafik ve Altyapı
- İnşaat İzinleri Kolaylaşıyor: Yeni konut yapımını hızlandırmak için inşaat ruhsatı (bygglov) kuralları basitleştiriliyor. İmar planı dışındaki alanlarda tamamlayıcı binalar için izin şartları hafifletiliyor.
- Yeni Kira Modeli: Yeni inşa edilen kiralık daireler (presumtionshyra) için kira belirleme ve artırma kuralları değiştiriliyor, anlaşmazlık çözüm yolları artırılıyor.
- Kış Lastiği: Ağır vasıtalar için kış lastiği zorunluluğu 10 Kasım – 10 Nisan tarihleri arasına uzatılıyor.
- Elektrikli Araç Primi: Kırsal bölgelerde yaşayan ve düşük gelirli haneler için elektrikli araç alımında devlet desteği (elbilspremie) geri geliyor.
- Gece Teslimatı: Elektrikli kamyonların gürültüye duyarlı bölgelerde gece trafiğe çıkabilmesine olanak tanıyan düzenleme yapılıyor.
- Sanal Çitler: Büyükbaş hayvanlar ve koyunlar için sanal elektrikli çitlerin kullanımına izin veriliyor. (Sanal çitin dışına çıkan büyükbaş hayvanlar, boyunlarına takılan tasma ile elektrik şoku verilerek uyarılabilecek.)
Savunma, Enerji ve Çevre
- Sivil Savunma Kurumu: MSB’nin adı “Myndigheten för civilt försvar” (Sivil Savunma Kurumu) olarak değiştiriliyor.
- Sivil Zorunlu Hizmet (Civilplikt): Sivil zorunlu hizmet; sağlık, siber güvenlik ve elektronik iletişim gibi alanları da kapsayacak şekilde genişletiliyor.
- NATO Kararları: İsveç’in NATO operasyonlarına katılımı için karar alma süreçleri yasalaştırılıyor.
- Uranyum Yasağı Kalktı: Uranyum madenciliği yasağı kaldırılarak, uranyum maden yasası kapsamına alınıyor.
- Nükleer Santraller: Nükleer reaktörlerin işletme ömrü varsayımı, atık fonu hesaplamaları için 50 yıldan 60 yıla çıkarılıyor.
- Geri Dönüşüm: Tekstil ve inşaat atıklarının geri dönüşümü için yeni ayrıştırma zorunlulukları getiriliyor.
Kültür ve Medya
- Kamu Yayıncılığı Yasası: SVT ve SR gibi kamu yayıncılarını düzenleyen kurallar tek bir “Kamu Hizmeti Yasası” altında toplanıyor.
- Müze Birleşmeleri: Savunma Tarihi Müzeleri, Denizcilik Müzeleri bünyesine katılıyor.
- El Sanatları: El Sanatları Kurulu (Nämnden för hemslöjdsfrågors), Kültür Konseyi (Kulturrådet) bünyesine alınıyor.
Detaylı PDF’i indirin (İsveççe):
Kaynak: Regeringen
