İsveç’te Kalıcı Oturma İzni Krizi: Hukukçular “Geri Çekme” Önerisine Sert Tepki Gösterdi

İsveç hükümetinin halihazırda verilmiş olan kalıcı oturma izinlerini (PUT) geri çekme veya geçici izne dönüştürme planı, ülkenin önde gelen hukuk kurumları ve sivil toplum kuruluşları tarafından sert bir dille eleştirildi. Hukuk devletinin temel ilkelerine aykırı bulunan öneri, Mart 2026 itibarıyla ciddi bir siyasi belirsizliğe yol açmış durumda.

Hukuk Kurumları: “Anayasaya ve AB Hukukuna Aykırı”

Hükümetin “Miniminivåutredningen” (SOU 2025:99) kapsamında sunduğu ve yaklaşık 180 bin kişiyi etkilemesi beklenen öneriye gelen resmi yanıtlar (remis), neredeyse oy birliğiyle olumsuz oldu. İsveç Adalet Şansölyesi (JK), düzenlemenin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne aykırı olduğunu ve yasaların geriye dönük işletilemeyeceği ilkesini ihlal ettiğini belirtti.

Göteborg Üniversitesi ve Advokatsamfundet (Barolar Birliği) gibi kurumlar, bu adımın İsveç’teki “hukuk güvenliğini” kökten sarsacağı uyarısında bulundu. Kurumlar, kazanılmış hakların geri alınmasının toplumsal entegrasyona ağır darbe vuracağını vurguluyor.

Çocuk Hakları ve Ayrımcılık Riski

Diskrimineringsombudsmannen (DO) ve Barnombudsmannen (BO) tarafından yapılan açıklamalarda, özellikle kadınlar, yaşlılar ve çocukların bu düzenlemeden orantısız şekilde etkileneceği belirtildi. Önerinin, BM Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin birden fazla maddesini ihlal etme riski taşıdığı ve “çocuğun üstün yararı” ilkesiyle çeliştiği ifade ediliyor.

Mevcut Durum: Öneri Ertelendi mi?

Mart 2026 itibarıyla gelen yoğun tepkiler ve İsveç Göçmenler Ofisi’nin (Migrationsverket) bu sürecin en az 8 yıl süreceğine dair maliyet analizleri, hükümet içerisinde görüş ayrılıklarına neden oldu. Tidö partileri (M, SD, KD, L) arasındaki gerilim tırmanırken, muhalefet partileri (S, MP, V, C) önerinin tamamen rafa kaldırılmasını talep ediyor. Mevcut durumda düzenlemenin bir sonraki seçimlere kadar askıya alınması gündemde.

Önerilen Temel Unsurlar Tablosu:

İsveç’teki bu kritik gelişmeleri ve yasa tasarısının akıbetini yakından takip etmeye devam edeceğiz.

Kaynak: Asylrättscentrum, Riksdagen, GU