İsveç Sağlık Bakanlığı (Folkhälsomyndigheten), hükûmetin talimatıyla 1 Haziran 2026 itibarıyla ebeveynlerin ekran kullanımına yönelik yeni resmî tavsiyelerini yayımladı. Bugüne kadar genellikle çocukların ekran süreleri tartışılırken, yeni yayımlanan kılavuz yetişkinlerin dijital medya alışkanlıklarının çocukların ruh sağlığı ve gelişimi üzerindeki doğrudan ve olumsuz etkisine odaklanıyor.
Detaylar: Hükûmetten Ailelere 3 Temel Uyarı
Sosyal İşler Bakanı Jakob Forssmed’in de desteklediği yeni kılavuz, yetişkinlerin ekran alışkanlıklarının çocukların sağlığını doğrudan etkilediğine dair artan bilimsel kanıtlara dayanıyor. Folkhälsomyndigheten araştırmacılar, ebeveynler ve çocuklarla yaptığı görüşmelerin ardından şu üç temel kuralı belirledi:
- Kendi alışkanlıklarınızı düzeltin: Sizin ekran kullanımınız, çocuğunuzun ekran alışkanlıklarını doğrudan şekillendirir. Rol model olun.
- Çocuğunuzla birlikteyken telefonu kaldırın: Telefonunuzu yalnızca gerçekten acil bir ihtiyaç olduğunda veya çocuğunuzla birlikte bir şeye bakarken kullanın. Fiziksel olarak orada olup zihnen başka yerde olmak iletişimi zedeliyor.
- Çocuğunuzun dijital mahremiyetine saygı duyun: Çocuğunuzun fotoğraf veya videolarını internette paylaşmadan önce bir kez daha düşünün.
Arka Plan: Bağlanma Sorunları ve Ekran Bağımlılığı
İsveç’te son yıllarda çocukların ve gençlerin artan ekran kullanımı, hükûmetin en önemli sağlık gündemlerinden biri hâline geldi. Folkhälsomyndigheten’in derlediği son raporlar, tablonun sadece çocuklarla sınırlı olmadığını ortaya koyuyor. Araştırmalara göre, bir ebeveyn çocuğuyla vakit geçirirken sürekli telefonuna odaklandığında, çocukla kurulan duygusal bağ (anknytning) ve karşılıklı etkileşim ciddi zarar görüyor. Bu durum aynı zamanda çocuğun kendi ekran kullanımını artırmasına da zemin hazırlıyor. Yeni kılavuz, ailelere günlük hayatta dijital dengeyi bulmaları için somut bir yol haritası sunmayı amaçlıyor.
Yaş Gruplarına Göre Günlük Ekran Süresi Tavsiyeleri
| Yaş Grubu | Tavsiye Edilen Maksimum Süre | Ebeveynlerin Dikkat Etmesi Gerekenler & Altın Kurallar |
| 0–2 Yaş | Hiç kullanmamalı ❌ | Bebeklerin ve çok küçük çocukların ekranlardan tamamen uzak tutulması önerilir. |
| 2–5 Yaş | Maksimum 1 saat ⏱️ | İzlenen/oynanan içerikler mutlaka çocuğun yaşına uygun olarak seçilmelidir. |
| 6–12 Yaş | Maksimum 1–2 saat ⏳ | İçerikler denetlenmeli, resmi yaş sınırlarına uyulmalı ve çocukla internette neler yaptığı hakkında konuşulmalıdır. |
| 13–18 Yaş | Maksimum 2–3 saat 📉 | Ekranın ruh sağlığını nasıl etkilediği gözlemlenmeli, gerektiğinde destek alınmalı. Dengeli bir yaşam için ebeveynler gençlerin dijital dünyasına ilgi göstermeli. |
Her Yaş İçin Uyku Kuralı
Uykudan Önce Ekran yasağı: İyi bir gece uykusu için yatmadan en az yarım saat önce tüm ekranlar (telefon, tablet, televizyon) bir kenara bırakılmalı ve cihazlar kesinlikle yatak odasının dışında tutulmalıdır.
Kaynak: Regeringen ve Folkhälsomyndigheten
