İsveç Meclisi Sosyal Sigortalar Komisyonu (Socialförsäkringsutskottet), sığınmacılar ve koruma statüsündekiler için kalıcı oturum izninin (PUT) tamamen kaldırılmasını öngören yasa tasarısını onayladı. 12 Temmuz 2026’da yürürlüğe girecek olan ve İsveç mevzuatını Avrupa Birliği Göç ve İltica Paktı’na uyumlu hale getiren yeni yasa ile birlikte, koruma ihtiyacına dayalı tüm oturum izinleri artık geçici olacak.
Yeni Dönemin Detayları
Komisyonun yayımladığı 2025/26:SfU30 sayılı rapora göre, iltica edenler, alternatif koruma statüsüne sahip olanlar ve bu kişilerin aile fertleri için kalıcı oturum izni (PUT) uygulaması yasalardan çıkarılıyor. Sistemin getirdiği en belirgin değişiklikler şunlar:
- Mevcut sistemde “uzun süreli ikamet” (varaktigt bosatt) hakkı kazananlara kalıcı oturum yerine en fazla 5 yıllık geçici oturum izni verilecek.
- İltica süreçlerinde devlet tarafından atanan ücretsiz avukat (offentligt biträde) hakkı ciddi şekilde sınırlandırılarak maliyetler düşürülecek.
- Sınır kontrolleri ve güvenlik taramaları (screening) sıkılaştırılırken, biyometrik veri (parmak izi ve fotoğraf) alma yaş sınırı 6’ya indirilecek.
- İltica başvurusu reddedildikten sonra çalışma iznine geçiş yapanların (spårbyte) bu süreçte geçirdikleri süre, gelecekteki oturum hakları hesaplanırken dikkate alınmayacak.
İsveç hükümeti, ülkedeki geçmiş yoğun göç dalgalarının ve entegrasyon eksikliklerinin büyüyen bir “dışlanmışlık” (utanförskap) yarattığını belirterek göç politikasında köklü bir paradigma değişikliği hedefliyor. Temel strateji, İsveç’in sığınma şartlarını Avrupa Birliği’nin yasal asgari düzeyine (miniminivå) çekmek. Hükümet, İsveç’in AB kurallarından veya uluslararası sözleşmelerden daha cömert bir politika izlememesi gerektiğini savunuyor. Tasarıya karşı Sosyal Demokratlar (S), Sol Parti (V), Merkez Partisi (C) ve Çevre Partisi (MP) tarafından sunulan “entegrasyonu zorlaştıracağı ve çocukların güvenliğini sarsacağı” yönündeki itiraz önergeleri komisyon çoğunluğu tarafından reddedildi.
İsveç’teki Türkler nasıl etkilenecek?
Bu yasa, özellikle Türkiye’den iltica yoluyla İsveç’e gelenleri veya bu statüdeki kişilerin yanına aile birleşimiyle gelmeyi planlayan Türk vatandaşlarını doğrudan ve somut şekilde etkileyecek. Kalıcı oturum güvencesinin kalkması, oturum sürelerinin sürekli yeniden değerlendirilmesi anlamına geliyor; bu belirsizlik günlük hayatta banka kredisi almaktan, kalıcı iş sözleşmeleri yapmaya ve ev kiralamaya kadar birçok ekonomik adımı zorlaştıracaktır. Ayrıca “spårbyte” (çalışma iznine geçiş) yapan vatandaşlarımızın eski bekleme sürelerinin sıfırlanması, kalıcı bir yaşama veya vatandaşlığa giden yolu fiziki olarak uzatacaktır.
Kalıcı oturum izni tarihe karışırken, İsveç hükümeti ülkesine dönmek isteyenlere rekor teşvikler sunmaya hazırlanıyor. Detaylar için: İsveç Geri Dönüş Desteklerini 60 Kat Artırıyor!
