Halihazırda kabul edilen Yeni Gelenlere 5 Yıl İkamet veya Çalışma Şartı Zorunlu yasa tasarısının üstüne, İsveç Parlamentosu Sosyal Komitesi (Socialutskottet) bir yasa tasarısını daha onayladı. Bu yasa, hükümetin sosyal yardımları (försörjningsstöd) radikal şekilde kısıtlayan ve sistemi daha sıkı denetimlere tabi tutmasıyla öne çıkıyor. “Reform edilmiş sosyal yardım – yardım tavanı ve işe yönelik artan fırsatlar” başlıklı tasarı, kalabalık hanelerin ödeneklerini sınırlamayı, kayıtsız göçmenlerin yardımlarını kesmeyi ve hastalık izinlerinde doktor raporu zorunluluğu getirmeyi amaçlıyor. Muhalefet partilerinin sert tepkisine rağmen komiteden geçen düzenlemelerin büyük bölümünün 1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
Büyük Hanelere Yardım Tavanı ve Sıkı Doktor Raporu Şartı
Yeni yasal düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri, evde yaşayan çocuk veya 21 yaş altı eğitim gören genç sayısı 3’ten fazla olan büyük hanelere yönelik getirilen yardım tavanıdır. Bu hanelerin ulusal standart (riksnorm) kapsamındaki yardımları sınırlandırılacaktır. Hükümet, bu adımla kişilerin çalışmaya teşvik edilmesini amaçlamaktadır.
Ayrıca, hastalık nedeniyle çalışamayacağını beyan eden yardım alıcılarının, hastalık sürelerinin ardışık 7 günü aşması durumunda resmi doktor raporu (läkarintyg) sunması zorunlu hale gelecektir. Sosyal kurul (socialnämnden), gerek gördüğü durumlarda 7 günden daha kısa süreli hastalıklar için de rapor talep edebilecektir. Rapor yükümlülüğünü yerine getirmeyen ya da teklif edilen iş gücü rehabilitasyon çalışmalarına mazeretsiz katılmayanların yardımları kesilecek veya azaltılacaktır. Doktor raporu şartına yönelik düzenlemelerin 1 juli 2026’da yürürlüğe girmesi beklenmektedir.
Kaçak Yaşayanlara Kısıtlama ve Kayıtsız İkinci El Kiralar
Tasarı, İsveç’te yasal oturum izni veya bulunma hakkı olmayan yabancı uyrukluların sosyal yardımlara erişimini tamamen kısıtlamakta. Bu durumdaki kişilere sadece acil durumlarda (akuta situationer) temel ihtiyaçlarını karşılayacak kadar geçici yardım verilebilecek.
Sistemdeki suistimalleri engellemek adına bir diğer düzenleme ise konut yardımlarına getirildi. İkinci el (andra hand) konut kiralayan sosyal yardım alıcılarının konut masraflarının ödenebilmesi için mülk sahibinden, konut kooperatifinden (bostadsrättsförening) veya ilgili kuruldan (hyresnämnden) resmi onay/izin belgesi alınmış olması şart koşulacak. Onaysız kaçak alt kiralamalarda sosyal kurullar (socialnämnden) özel ve haklı gerekçeler olmadıkça kira yardımı yapmayacak.
Kaynak: Riksdagen
