İsveç Parlamentosu Sosyal Sigortalar Komisyonu (Socialförsäkringsutskottet), ülkede yerleşik olan göçmenlerin ikamete dayalı sosyal yardımlardan faydalanmasını zorlaştıracak yeni yasa tasarısına onay verdi. Hükümetin sunduğu ve komisyondan geçen karara göre, 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren çocuk yardımı, ebeveyn parası ve konut desteği gibi hayati yardımları alabilmek için İsveç’te belirli bir süre yaşama veya çalışma yoluyla “kalifikasyon” (yeterlilik) şartı getirilecek. Yeni düzenleme ayrıca, sosyal yardımlardan faydalanabilmek için İsveç’te yasal olarak bulunma zorunluluğunu da açıkça yasalaştırıyor.
Yeni Şartlar Neler? Kimler, Nasıl Yardım Alabilecek?
Mevcut sistemde İsveç’e gelip bir yıldan fazla kalacağını beyan eden ve ikamet adresi alan kişiler birçok sosyal yardıma doğrudan erişim sağlayabiliyordu. Yeni yasa tasarısıyla birlikte bu durum tamamen değişiyor. Vatandaşlar veya yeni gelenler ikamete dayalı yardımlara hak kazanabilmek için şu iki şarttan birini yerine getirmek zorunda kalacak:
- Zaman Şartı: Son 15 yıl içinde en az 5 yıl boyunca İsveç’te ikamet etmiş olmak.
- Çalışma ve Gelir Şartı: 5 yıl beklemek istemeyenler için çalışma hayatı üzerinden iki farklı gelir kapısı sunuluyor.
- Yüksek gelir grubundakiler (aylık en az 0,48 inkomstbasbelopp* ≈ 40 032kr (2026 yılı için)) kesintisiz 6 ay çalışarak;
- daha düşük gelir grubundakiler ise (aylık en az 0,25 inkomstbasbelopp* ≈ 20 850kr (2026 yılı için)) son 24 ayın en az 12 ayında çalışmış olmak kaydıyla sisteme dahil olabilecek.
* Inkomstbasbelopp 2026: 83 400kr
Kısıtlama getirilen yardımlar arasında ebeveyn parası (föräldrapenning), çocuk yardımı (barnbidrag) ve çok çocuklu aile ek desteği, konut yardımı (bostadsbidrag), bakım yardımı, maluliyet aylığı (sjukersättning, aktivitetsersättnig ve garantiersättning) ve yaşlılık destek yardımı (äldreförsörjningsstöd) yer alıyor. Yasa yürürlüğe girmeden (1 Ocak 2027) önce İsveç’e yerleşmiş olanlar ise eski kurallara tabi olmaya devam edecek.
İsveç’teki mevcut sistemin detayları ve ne kadar ödeme yapıldığını görmek için İsveç çocuk parası (barnbidrag) ve çok çocuklu aile desteği rehberimizi okuyabilirsiniz.
Muhalefetin İtirazları Reddedildi
İsveç Parlamentosu’ndaki (Riksdagen) Sosyal Demokratlar (S), Sol Parti (V), Yeşiller (MP) ve Merkez Partisi (C) düzenlemeye karşı çıkarak farklı şerhler koydu. Muhalefet partileri, bu hamlenin özellikle kadınlar, engelliler ve göçmen çocukları arasında yoksulluğu (barnfattigdom) artıracağını, ayrıca devletin üzerinden kalkan yükün belediyelerin (kommuner) sosyal yardım bütçelerine yansıyacağını savunarak tasarının reddedilmesini istedi. Ancak komisyon, sistemin bir “göçmen çekim merkezi” olmaktan çıkarılması ve kişilerin iş gücüne katılımının hızlandırılması amacıyla muhalefetin tüm itiraz önergelerini reddederek hükümetin planına tam destek verdi.
Bu haber İsveç’teki Türkleri nasıl etkileyecek?
Bu reform, İsveç’e Türkiye’den evlilik, aile birleşimi veya sığınma yoluyla yeni gelecek olan Türk vatandaşlarını doğrudan etkileyecektir; zira ülkeye adım atar atmaz çocuk parası veya kira yardımı alma dönemi kapanmaktadır. Hatırlanacağı üzere, İsveç hükümeti kısa süre önce bu alanda bir adım daha atmıştı; detaylar için İsveç’te aile birleşimi kuralları ağırlaşıyor haberimizi inceleyebilirsiniz.
Ancak İsveç’e bilişim, mühendislik gibi alanlarda yüksek maaşla sözleşmeli gelen Türk uzmanlar (iş gücü göçü), gelir kriterlerini rahatça karşılayacakları için 6 ay gibi kısa bir sürede sosyal güvenlik şemsiyesine dahil olabilecektir. 1 Ocak 2027’den önce halihazırda İsveç’te kayıtlı olan Türk göçmenlerin kazanılmış hakları ise korunacak.
Kaynak: Riksdagen
